Premedykacja nie jest jednak stosowana zawsze. W sytuacji gdy chory nie odczuwa bólu, a jego stan psychiczny jest dobry (np. wystarczające są rozmowy z lekarzem oraz wsparcie rodziny) nie ma konieczności podawania dodatkowych środków farmakologicznych. Trzeba jednak podkreślić, że mianem premedykacji nie określa się postępowania, które podyktowane jest stanem chorego przed operacją, np. profilaktyczne podawanie antybiotyków czy wlew dożylny mający wypełnić łożysko naczyniowe. Elementem premedykacji jest natomiast stosowanie między innymi leków przeciwwymiotnych, przeciwdrgawkowych lub zmniejszających krzepliwość krwi.

Bardzo ważnym aspektem jest indywidualizacja premedykacji. Ze względu na ogromną różnorodność możliwego postępowania niemożliwe jest jednak uniknięcie stosowania schematów. Farmakologiczne przygotowanie do znieczulenia zależy jednak od wieku pacjenta (co dotyczy szczególnie dzieci i osób starszych), jego stanu ogólnego, współistniejących schorzeń oraz planowanego czasu trwania operacji. Pod uwagę brane są także ewentualne interakcje ze stosowanymi środkami znieczulającymi.

Premedykacja to przygotowanie farmakologiczne do znieczulenia, zarówno ogólnego, jak i miejscowego. Środki farmakologiczne stosuje się w premedykacji w celu ułatwienia działania podawanych potem anestetyków lub leków miejscowo znieczulających, np. zastosowanie 1-2h przed znieczuleniem niesteroidowego leku przeciwzapalnego (tzw. analgezja wyprzedzająca). Drugi cel premedykacji to eliminacja lub złagodzenie występujących po zastosowaniu środków znieczulających działań niepożądanych, takich jak przyspieszenie czynności serca, zwiększenie czynności wydzielniczej gruczołów ślinowych i śluzowych oskrzeli czy podrażnienie oskrzeli. Przykładem może być podanie atropiny lub hioscyjaminy w przypadku anestetyka powodującego przyspieszenie czynności serca.

Osoby oczekujące na zabieg chirurgiczny zwykle są podniecone, mają liczne obawy i czują strach, co zwykle wywołuje też zaburzenia w pracy układu krążenia. Objawy takie mogą utrudniać właściwe przeprowadzenie znieczulenia. Zadaniem premedykacji jest zatem polepszenie samopoczucia chorego, uspokojenie oraz zniesienie lęku i bólu.

Otóż na otępienie najczęściej chorują osoby starsze. Szacuje się, że po 65 roku życia otępieniem dotkniętych jest około 5 – 10% osób i podwaja się co 10 lat. Najwięcej (ok, 50%) przypadków, dotyczy choroby Alzheimera. W niektórych krajach (np. Japonia, Polska) dominuje jednak otępienie naczyniopochodne.

A jak wygląda diagnostyka? Ze względu na stosunkowo duże rozpowszechnienie otępienia, bardzo ważne jest wczesne postawienie rozpoznania. Ogromną rolę odgrywa tutaj wywiad oraz cenione na całym świecie narzędzie badawcze służące do wstępnego określenia stopnia otępienia w postaci skróconej skali oceny stanu psychicznego wg Folsteinów. W teście składającym się z 20 pytań, można otrzymać maksymalnie 30 punktów. Wynik poniżej 24 przyjmuje się za początek procesu otępiennego. Jeżeli podejrzewa się zmiany naczyniopochodne, pomocna okazuje się również skala Hachinskiego różnicująca otępienie pierwotnie zwyrodnieniowe, np. chorobę Alzheimera od otępienia naczyniowego. Jeżeli powyższe badania będą dodatnie, pacjent zostaje skierowany do specjalisty, który przeprowadza badania neurologiczne, psychiatryczne i neuropsychologiczne.

Otępienie to zespół spowodowany chorobą mózgu, zazwyczaj o charakterze przewlekłym lub postępującym, w którym dochodzi do zaburzeń wyższych funkcji korowych, takich jak: pamięć, myślenie, orientacja, rozumienie, liczenie, zdolność uczenia się, język i ocena. Świadomość zwykle nie jest zaburzona, chociaż w niektórych odmianach otępienia mogą dołączyć takowe objawy, szczególnie w przypadku naczyniopochodnego otępienia. Jeżeli uszkodzone są funkcje poznawcze, dochodzi do obniżenia kontroli nad reakcjami emocjonalnymi, społecznymi, zachowaniem czy motywacją, można z dużym prawdopodobieństwem podejrzewać otępienie typu Alzheimera, naczyniopochodne lub inne związane z pierwotnymi lub wtórnymi zmianami w mózgu. Chorzy z czasem mogę mieć trudność w wykonywaniu podstawowych czynności życiowych, takich jak mycie się, ubieranie i rozbieranie, higiena osobista czy wydalanie.

A jakie są przyczyny? Otóż otępienie może być spowodowane każdą chorobą, która w sposób pierwotny lub wtórny, przebiegu innych chorób, uszkadza ośrodkowy układ nerwowy.

Leczenie polega głównie na ochronie narządu wzroku. W tym celu zaleca się stosowanie sztucznych łez w płynie lub żelu, a także miękkich soczewek kontaktowych. Do rzadszych sposobów należy podawanie leków, takich jak pilokarpina, stymulujących gruczoły wydzielania zewnętrznego. W celu modyfikacji procesu zapalnego stosuje się hydroksychlorochinę lub chlorochinę. Czasami zachodzi konieczność podawania glikokortykosteroidów lub leków immunosupresyjnych. Prowadzone są ponadto próby leczenia leflunomidem i lekami biologicznymi, takimi jak rytuksymab. W przypadku postaci wtórnych zespołu Sjőgrena zaleca się leczenie choroby podstawowej. Ze względu na wspomniane ryzyko rozwoju chłoniaków, nawet 40-krotnie większe, konieczne są stałe obserwacje kliniczne i powtarzanie badań laboratoryjnych w celu poszukiwania białka monoklonalnego. Rokowanie co do życia wiąże się w zasadzie z rozwojem chłoniaków nieziarniczych. Zmianami, które mogą sugerować wystąpienie nowotworu są plamica, zmniejszenie stężenia składowych C3 i C4 dopełniacza, zmniejszenie liczby limfocytów.

Objawy wynikające z uszkodzenia gruczołów łzowych to głównie suchość rogówki i spojówek. Chory odczuwa to jako wrażenie obecności piasku pod powiekami, drapania lub pieczenia. Ponadto zgłasza nadwrażliwość na światło, dym papierosowy czy wiatr. Natomiast w objawach wynikających z uszkodzenia gruczołów ślinowych dominuje uczucie suchości w jamie ustnej. Pojawiają się trudności w połykaniu i żuciu pokarmów, odczuwaniu smaków i mowie. W związku z zaburzeniami wydzielania śliny szybciej dochodzi do próchnicy zębów i trudności w używaniu protez. W objawach pozagruczołowych można spotkać się z powiększeniem węzłów chłonnych, bólem lub zapaleniem stawów przypominające RZS, zmianą w płucach w postaci włóknienia. Należy wspomnieć również o zapaleniu trzustki, powiększeniu wątroby czy pierwotnej marskości żółciowe o ciężkim przebiegu. Zmiany w naczyniach mogą przebiegać pod postacią plamicy, pokrzywki lub owrzodzeń. Do rzadziej spotkanych zalicza się zapalenie nerwów obwodowych. Warto dodać również, że wysuszenie śluzówki i strupy tworzące się w nosie mogą prowadzić do owrzodzeń, a te nawet do przedziurawienia przegrody nosowej.

Zespół Sjőgrena charakteryzuje się powstawaniem nacieków limfocytowych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego i upośledzenia ich czynności, a dodatkowo zmian zapalnych wielu narządów i układów. Najczęściej, w ponad 90% , dotyczy kobiet. Szczyt zapadalności przypada na około 50 rok życia. W populacji ogólnej schorzenie dotyczy od 0,5% – 5% osób, co stanowi drugą co do częstości występowania chorobę autoimmunologiczną (zaraz po reumatoidalnym zapaleniu stawów). Niestety, mimo tak dużego postępu medycyny, przyczyny zespołu Sjőgrena nie są znane. Podejrzewa się, że wpływ mogą mieć czynniki środowiskowe i genetyczne. Chorobę należy różnicować z szeregiem innych schorzeń do których zalicza się: sarkoidozę, skrobiawicę, chłoniaki, zakażenia wirusowe EBV, HIV lub nagminne zapalenie przyusznic.

U niektórych osób dochodzi nawet do monoklonalnej proliferacji limfocytów B doprowadzającej do rozwoju chłoniaków. W przebiegu choroby wyróżnia się objawy związane z gruczołami łzowymi, gruczołami ślinowymi oraz pozagruczołowe o zdecydowanie mniejszej swoistości. Zespół Sjőgrena należy różnicować z szeregiem innych schorzeń do których zalicza się: sarkoidozę, skrobiawicę, chłoniaki, zakażenia wirusowe EBV, HIV lub nagminne zapalenie przyusznic.

Tarczyca, gruczoł hormonalny, odgrywa rolę regulatora wielu funkcji organizmu, takich jak rytm serca, czy temperatura ciała. Każdego roku, stwierdza się 8 000 przypadków raka tarczycy. ¾ przypadków dotyczy kobiet. Z czasem, i jeśli nie przeprowadzona zostanie żadna terapia, guz może się rozprzestrzenić lokalnie, a komórki nowotworowe mogą się od niego odrywać i migrować w stronę innych tkanek i organów, gdzie utworzą metastazy.

Jakie są przyczyny? Rak tarczycy może się pojawić spontanicznie, ale równie dobrze może być konsekwencją napromieniowania. Bardzo rzadko, nowotwory tarczycy są wynikiem predyspozycji genetycznych i wymagają szczególnego leczenia. A co z objawami? Otóż raka tarczycy może oznaczać pojawienie się masy na poziomie tarczycy albo rozwój istniejącego wola. Zmiany hormonalne typu tarczycowego również mogą ujawniać raka. Rak tarczycy jest wyleczalny w ponad 90% przypadków. Leczenie polega na operacjach chirurgicznych (usunięcie tarczycy, ablacja całkowita bądź częściowa) oraz na podawaniu leków, przede wszystkim na bazie jodu radioaktywnym, a także na chemioterapii i radioterapii.

Teraz pomówmy o raku skóry. Rak skóry nazywany jest również nowotworem podstawnokomórkowym skóry albo czerniakiem złośliwym. Większość nowotworów skóry objawia się pod postacią małego pieprzyka, który, bez uprzedzenia i bez widocznego powodu, zmienia szybko swój kształt i swój kolor. Każdego roku diagnozuje się wiele tysięcy przypadków nowotworu skórnego, z których wiele tysięcy jest czerniakiem złośliwym.

Nowotwory skóry rozwijają się kosztem powierzchniowych komórek naskórka. Pojawiają się generalnie po pięćdziesiątym roku życia na odkrytych strefach ciała, takich jak twarz, szyja, ramiona albo grzbiety dłoni. Ekspozycja na słońce, to znaczne zagrożenie czerniakiem złośliwym. Dlatego tak bardzo ważne jest, aby wychodząc na słońce użyć odpowiednich filtrów. A przede wszystkim wybijmy sobie z głowy solarium! Czerniak złośliwy, jest nowotworem, który rozwija się z melanocytów, komórek umiejscowionych w głębszych warstwach naskórka. Ekspozycja na słońce jest jednym z najważniejszych czynników sprzyjających rozwojowi raka skóry.

Częstotliwość występowania raka żołądka spadła w przeciągu 20 ostatnich lat. Średni wiek jego pojawienia się to 70 lat, przy tym, że mężczyźni są bardziej nim dotknięci niż kobiety. Wiele czynników ryzyka zostało rozpoznanych przez społeczność naukową. Odżywianie ogrywa tutaj bardzo ważną rolę, precyzują eksperci. Nadmierne spożycie mięsa, wędzonych ryb albo soli zwiększa ryzyko raka żołądka. Tytoń również jest jego przyczyną. A jakie są objawy? Symptomy generalnie pojawiają się późno i nie są specyficzne: fale bólów żołądka, utrata apetytu, mdłości oraz wymioty, uczucie zmęczenia, utrata wagi, anemia. Jeśli chodzi o diagnozę, polega ona na badaniu endoskopowym żołądka: gastroskopia, która pozwala zwizualizować uszkodzenie i jego rozmiar. Wykonuje się biopsje na poziomie podejrzanych stref, które pozwalają na scharakteryzowanie uszkodzeń.

Jedyna terapia raka żołądka polega na opercji chirurgicznej. Jest to gastrektomia, częściowa bądź całkowita, powiązana z łyżeczkowaniem. Chemioterapia poczyniła postępy i może czasami być zaproponowana jako pierwsza, przed operacją chirurgiczną